مطالعه آزاد
س: نيروي پايستار چگونه است؟
ج: تعريف:
نيروي پايستار نيرويي است كه كار آن در يك
جا به جايي معين به مسير بستگي ندارد و در جسم به صورت انرژي ذخيره مي شود. مثل
نيروي وزن (نيروي بين دو جرم) و نيروي كولني (نيروي بين دو بار) و نيروي
كشساني.
Eتذكر:
كار نيروهاي پايستار در يك مسير بسته
همواره برابر صفر است.
س: نيروهاي ناپايستار چگونه اند؟
ج: تعريف:
نيروي ناپايستار نيرويي است كه كار آن به
مسير بستگي دارد و در جسم ذخيره نمي شود. مثل نيروي اصطكاك.
مثال4:
براي قرار دادن جسمي به جرم 80kg
در ارتفاع 3 متري از سطح زمين از دو مسير مطابق شكل مقابل استفاده مي
كنيم. بطوريكه ابتدا آنرا از A تا B
برده و از آنجا تا نقطه C بالا مي كشيم و
بار ديگر از سطح شيبدار AC استفاده مي كنيم.
كار نيروي وزن را در دو مسير فوق حساب كرده و با هم مقايسه نمائيد.
جواب:
كار نيروي وزن در مسير
ABC برابر است
با:

و نيز كار نيروي وزن در مسير AC:

مقايسه نتايج فوق نشان مي دهد:

يعني كار نيروي وزن به مسير بستگي ندارد.
مثال 5: مي خواهيم جسمي به جرم 20kg
را كه در يك سطح افقي قرار دارد، از دو مسير مطابق شكل زير از A
تا B منتقل كنيم. ضريب اصطكاك در مسيرهاي
AB و ACB ثابت و
برابر 4/0 است. كار نيروي اصطكاك را در دو مسير فوق حساب كرده و با هم
مقايسه كنيد.
جواب: نيروي اصطكاك در مسير AB
برابر است با:

و نيز در مسير ACB:

مقايسه نتايج فوق نشان مي دهد كه كار
نيروي اصطكاك در دو مسير فوق يكسان نيست يعني كار نيروي اصطكاك به مسير
بستگي دارد.
س: انرژي جنبشي چگونه است؟
ج:
انرژي را كه يك جسم به دليل حركت
خود دارد، انرژي جنبشي مي نامند انرژي جنبشي با نماد
K نشان داده مي شود و
مقدار آن برابر است با:

m
جرم جسم و V سرعت آنست. |
كار نيروي برآيند بر يك جسم برابر است با تغييرات انرژي جنبشي جسم يعني:
تغييرات انرژي جنبشي
W
=
D
K
كار برآيند نيروها
برآيند نيروها يعني جمع تك تك نيروهاي
وارد بر جسم
K
= انرژي جنبشي جسم
مي دانيم كه
: |
DK=K2 _ K1 |
| K=(1/2)mv2 |
اثبات قضيه كار و انرژي:
W=Fd چون
F=ma ==> W=mad
(1)
از طرفي داريم كه :
==>
(2)
حال اگر بجاي
a در (1) ، مقدار (2) را بگذاريم .
داريم :


مسئله:
اتومبيلي به جرم يك تن با سرعت
Km/h
36 در حال حركت است پس از طي يك مسافتي ترمز ميكند اگر ضريب اصطكاك جنبشي
5/0 باشد اتومبيل پس از طي چه مسافتي مي
ايستد؟
حل:
ابتدا نيروها را رسم ميكنيم.
K
D =
W
كار برآيند نيروها
W=WFk+Wmg+WN+WF
كار برآيند نيروها
W=WFk+0+0+0
كار برآيند نيروها
N=mg ,
fk=mk
N با توجه اينكه
:
180
WFk=fkdCos
Wfk=mkmgdCos
180
Þ
Wfk=0.5*1000*10*d*(-1)
=-5000 d
k2 _ K1=K
D از طرفي
DK=
0 - (1/2)mV1 2
V2=0
m/s
10=
Km/h
36=V1
-5000
j =
K
D
Wfk=
D K
Þ
-5000d
= -5000 ==> d=10 m